Zabiegi lekarsko-weterynaryjne na zwierzętach są dopuszczalne dla ratowania ich życia lub zdrowia oraz dla koniecznego ograniczenia populacji i mogą być przeprowadzane wyłącznie przez osoby uprawnione.

Ustawa o ochronie zwierząt, artykuł 27, punkt 1

Duża część chorób gryzoni domowych wynika z zaniedbań w zakresie higieny. Tu zalicza się nie tylko czystość w klatce ale też np. higienę żywienia.

Aby zapobiegać chorobom należy:

zmieniać ściółkę odpowiednio często
zapewnić podłoże dobrej, zaufanej firmy, aby nie zawierało zanieczyszczeń i nie okaleczyło zwierząt
podawać pokarm pochodzący z pewnego źródła aby możliwie unikać jego zanieczyszczania lub przeterminowania
ustawić klatkę w odpowiednim miejscu, aby zapewnić myszy komfort psychiczny i zapobiegać przed przegrzaniem lub wychłodzeniem
dostarczać myszkom zajęć aby nie popadły w depresję
dobierać właściwie osobniki aby uniknąć walk między nimi
zwrócić uwagę czy w klatce nie ma niczego, co mogło by spowodować uraz czy złamanie
uniemożliwić myszom dostęp do niebezpiecznych środków chemicznych

Wszystkie te zasady są ważne, gdyż choroby u tak małych gryzoni trudno się leczy i często pomoc przychodzi zbyt późno lub nie zawsze przynosi oczekiwane skutki. Jeśli jednak zdarzy się, że nasza mysz zachoruje, powinno się zaraz udać się z nią do weterynarza, najlepiej specjalisty w tej dziedzinie.

JEŚLI ZAUWAŻYSZ NIEPOKOJĄCE OBJAWY U MYSZY
NATYCHMIAST UDAJ SIĘ Z NIĄ DO WTERYNARZA.

TYLKO SPECJALISTA MOŻE WYLECZYĆ ZWIERZE.

IM PÓŹNIEJ ROZPOCZNIE LECZENIE TYM MNIEJSZA SZANSA NA WYZDROWIENIE.

Łatwo rozróżnić chorego gryzonia od zdrowego, jest on osowiały, mało je, jego sierść nie jest błyszcząca. Może wystąpić też wysięki, biegunka, wymioty, drgawki, itp. Większość objawów jest bardzo podobna. Tylko lekarz może ocenić na co naprawdę choruje zwierze. W przypadku rozpoznania choroby należy oddzielić chorą mysz, a resztę poddać obserwacji. Jest kilka najczęściej spotykanych mysich chorób.

ALERGIA

Alergie mogą występować na różnych tłach. Mogą występować alergie kontaktowe skóry, np. na nikiel, czego objawami jest wysypka na stopach, ogonie i nosie. Jeśli chodzi o układ oddechowy u myszy może wywołać alergię np. nieodpowiednia ściółka, a także dym papierosowy, aerozole, itp. Jej objawami jest częste kichanie, kaszel, łuskowata wysypka, zapalenie spojówek. Jeśli alergia wystąpiła na tle pokarmowym może wystąpić biegunka. W przypadku uczulenia na pszenicę występuje ogólne osłabienie, biegunka oraz łojotok suchy z wysypką. U myszy z objawami alergii nie występuje brak apetytu czy pragnienia. Oczywiście aby ukrócić problem należy usunąć alergen oraz udać się do weterynarza.

BIEGUNKA

Istnieje kilka najczęstszych przyczyn biegunki u myszy. Biegunka może być spowodowana kokcydiozą, chorobą bakteryjną lub zarobaczeniem. Może także wystąpić w wyniku zmiany diety, podawania zbyt dużej ilości zielonego, mokrego pokarmu. W takim wypadku należy zaprzestać podawania takiego pokarmu i podawać jedynie suchy (w tym siano). 

CHOROBY GENETYCZNE
Jak u wszystkich innych gatunków, tak i u myszy występują choroby genetyczne. Taka choroba dotyka np. "myszy tańczące walca", posiadają one uszkodzony recesywny gen, powodujący u nich zahamowanie wzrostu oraz uszkodzenie ucha środkowego, co prowadzi do głuchoty i zaburzeń równowagi. Myszy takie często mają barwę białą z czarnymi plamami.

GRZYBY

Chorobą grzybiczą mysz może zarazić się poprzez kontakt z chorym osobnikiem. Objawami są łuskowate strupki najczęściej w okolicy uszu oraz drapanie po czym łysienie. Należy wyparzyć klatkę oraz akcesoria aby zapobiec rozprzestrzenianiu się choroby oraz udać się do specjalisty. Leczenie może trwać bardzo długo, częste są nawroty.

GUZY

Jeśli zauważymy guz pod skórą naszej myszy, musimy niezwłocznie udać się do weterynarza, który oceni rodzaj guza i zaleci leczenie. W przypadku nowotworów można zaobserwować pewne prawidłowości; guzy skóry występują rzadko. Często spotykane są guzy gruczołów mlekowych (najczęściej złośliwe, często występują przeżuty do płuc), zwłaszcza u zwierząt starszych niż rok. Myszy są również podatne na guzy nosa. Występują też guzy jąder (najczęściej z niewielką zdolnością do przerzutów), pojawia się w ów czas obrzęk jądra, zaś drugie może ulec skurczeniu. 

 

INFEKCJE

Wirusem mysz zaraża się od chorego osobnika. Dlatego też przy nabywaniu nowej myszy do stada powinniśmy poddać ją kwarantannie. Kiedy jesteśmy pewni, ze wszystko jest w porządku, możemy dołączyć ją do stada. Objawami infekcji jest częste kichanie, osowiałość, zamglone oczy i zmierzwiona sierść. Chorego osobnika należy jak najszybciej oddzielić od reszty i udać się do weterynarza.

KANIBALIZM

Takie zachowanie zdarza się rzadko, przeważnie w przypadku śmierci jednej z myszy pozostałe ją zjadają. Podobnie jeśli samica spodziewa się ataku drapieżnika lub małe są zagrożone w inny sposób, zostają zjedzone. Aby temu zapobiec należy w czasie porodu i po nim nie niepokoić myszy i zapewnić im dostatek pożywienia.

KOKCYDIOZA

Wywołują ją pierwotniaki, które powodują rozpulchnienie i owrzodzenie jelit. Objawami tej choroby jest uporczywa, cuchnąca biegunka, często z domieszką krwi oraz bóle brzucha. Mysz kuli się i marnieje. Najczęściej powoduje śmierć zwierzęcia.

MYKOPLAZMOZA

Choroba ta dotyczy górnych dróg oddechowych. Do jej objawów należy wypływ i zapalenie nosa, może też rozprzestrzenić się na ucho środkowe. Mogą wystąpić też powikłania ze strony dolnych dróg oddechowych, przy czym występują duszności, senność i utrata masy ciała. Mykoplazmoza występuje w skutek zbytniego stężenia amoniaku. Należy jak najszybciej skontaktować się z weterynarzem oraz poprawić warunki życia zwierząt.

OCZY

Do najczęstszych problemów z oczami należy zapalenie spojówek, zaćma oraz uszkodzenia mechaniczne. Jeśli są one załzawione, zaropiałe należy natychmiast udać się do specjalisty. W przypadku zaćmy zetkniemy się ze stopniowym pogarszaniem wzroku objawiającym się mleczną plamą,  z upływem czasu staje się ona wyraźniejsza. Choroba ta występuje u starszych osobników i nie jest leczona. Do uszkodzeń mechanicznych należy np. wrzód, wygląda on jak maleńka wypukłość na oku, które staje się stopniowo coraz bardziej zmętniałe. Jeśli mysz nie będzie leczona zapalenie może się rozszerzyć i doprowadzić do śmierci. U myszy może wystąpić też wysięk wydzieliny zawierającej porfirynę, nadącej jej rdzawe zabarwienie. Wytwarzana jest ona w gruczołach Hardera, znajdujących się przyśrodkowym kącie oka. Produkcja tej wydzieliny może się zwiększać przy chorobach lub w sytuacjach stresowych.

PASOŻYTY WEWNĘTRZNE

Do pasożytów wewnętrznych należą wywołujące robaczyce tasiemce i nicienie oraz bakterie z grupy Salmonella. Tasiemczycami mysz zaraża się poprzez zanieczyszczony lub psujący się pokarm zawierający jaja pasożytów. Tasiemce umiejscawiają się w jelicie cienkim. Jeśli zwierze jest żywicielem pośrednim tasiemca larwy rozwiajają się w wątrobie gryzoni. Objawami są biegunki, wychudzenie, osłabienie, anemia. W przypadku inwazji forum larwalnych choroba przebiega bezobjawowo.

Zarażenie nicieniami następuje przez zjedzenie jaj i larw lub przez skórę. Pasożyty najczęściej umiejscawiają się w żołądku, jelicie cienkim lub grubym, wątrobie, pęcherzu moczowym, mięśniach, itp. Choroba najczęściej przebiera bezobjawowo, czasem jednak można zaobserwować spadek masy ciała, niedokrwistość i biegunkę.

W przypadku salmonellozy jest to biegunka i szybkie wychudzenie, gdyż powoduje ona zapalenie jelit, nerek i wątroby. Objawy robaczyc są podobne, mogą to być biegunki, kaszel, duszności. Robaczyce mogą zakończyć się śmiercią.

Myszy mogą też atakować różne godzaje pierwotniaków umiejscawiające się w jelicie cienkim, jelicie grubym, płucach, nerkach, mięśniach, krwi, itp. Dostająsię one do organizmu poprzez zjedzenie przez zwierzę zanieczyszczonej karmy lub ze śłiną kleszczy. Inwazje pierwotniaków przeważnie nie dają charakterystycznych objawów mogę też nie dawać ich wogóle. Należy tu m. in. Babesia microti (wywołujący babeszjozę), Toxoplasma gondi (wywołujący toksoplazmozę).

PASOŻYTY ZEWNĘTRZNE

Mysz zaraża się przez bezpośredni kontakt z chorym osobnikiem. Objawy są łatwe do zaobserwowania, mysz wydaje się zaniepokojona, dużo się drapie, a z czasem na jej ciele pojawiają się łysinki. W celu podjęcia leczenia należy udać się ze zwierzęciem do weterynarza.

Jednym z częściej spotykanych pasożytów jest liszaj strzygący, wywoływany przez grzyby. Rozwija się on w najlepiej w nie dosuszonej, spleśniałej ściółce. W trakcie choroby zwierze dużo się drapie, a jego skóra pokrywa się krostami z ropną wydzieliną, potem pojawiają się łysinki.

Pchły, wszy i wszoły umiejscawiają się na skórze zwierzęcia. O ich obecności świadczy częste drapanie się zwierząt, gdyż wędrówki stawonogów powodują świąd. Z czasem pojawiają się ubytki w okrywie włosowej myszy. Żywiące się krwią pchły i wszy mogą powodować niedokrwistość i osłabienie, przenoszą też wiele chorób. Aby je wytępić należy przeprowadzić dezynfekcję otoczenia myszy oraz skorzystać ze środków owadobójczych po ówczesnej wizycie u lekarza.

Świerzb wywołują zaliczane do roztoczy świerzbowce. Żywią się one limfą i tkankami głębokich warstw naskórka. Powoduje to że zaatakowane zwierze dużo się drapie w skutek uporczywego swędzenia skóry, dzięki czemu pasożyty rozprzestrzeniają się na jego ciele, a mysz stopniowo łysieje. W późniejszej fazie pojawiają się strupy, pęcherze i krosty. Sierść może być też przetłuszczona. Myszy również chudną i tracą apetyt oraz stają się osłabione. Z czasem dochodzi też do infekcji bakteryjnej. W przypadku inwazji Notoedres muris objawy ograniczaja się do małżowin usznych, zewnętrznego przewodu słuchowego i nosa.

UKŁAD RUCHU

Poza złamaniami opisanymi poniżej, częste są zapalenia kostno-stawowe oraz zapalenia opuszek palcowych. Te pierwsze występują najczęściej u starszych myszy, objawami tu jest sztywnienie kości i niechęć do chodzenia. Należy się zgłosić do lekarza, który może przepisać leki przeciwzapalne. Zapalenie opuszek palcowych występuje jeśli mysz jest trzymana na nieodpowiednim podłożu jak druciana podłoga lub mokra ściółka. Objawami są obrzęki lub owrzodzenia stóp. Aby pomóc zwierzęciu należy umieścić je na odpowiednim podłożu - miękkim i suchym, oraz skontaktować się z lekarzem, który przepisze odpowiednie leki. Do zapalenia opuszek większą skłonność maja zwierzęta otyłe.

USZY

Myszy mogą rodzić się z uszkodzoznym uchem środkowym lub może zostać ono uszkodzone w też zachorować w skutek zakażenia bakteryjnego lub mykoplazmowego. Objawami są przechylanie głowy, krążenie oraz  utraty równowagi. Należy się skontaktować z weterynarzem, który przepisze antybiotyki.

Inne zmiany uszu mogą być powodowane również przez pasożyty, np. świerzbowiec (świąd i zbieranie woskowiny w uszach) oraz uczulenie na pokarm. Ucho może zostać uszkodzone też wskutek zabawy czy walki. Utracony kawałek ucha niegdy nie odrasta.

ZĘBY

Kłopoty z zębami z jakimi możemy się zetknąć najczęściej, to zły zgryz oraz przerośnięte zęby. Mysz która ma takie problemy ma trudności z przyjmowaniem pokarmów oraz napojów oraz obficie się ślini. Problem można rozwiązać dostarczając zwierzęciu np. gałęzi, suszonego chleba czy wapnia, do ścierania siekaczy. Jeśli problem nie znika należy skontaktować się ze specjalistą.

ZŁAMANIA

W przypadku złamania najlepiej skontaktować się z weterynarzem, gdyż nie zawsze łatwo ocenić stopień urazu. Jeśli złamanie jest stabilne w ów czas wystarczy umieścić zwierze w niedużym pomieszczeniu bez możliwości wspinaczki, skakania, itp. Kostnina powstaje w miejscu złamania w ciągu 7 do 10 dni. Jeśli złamanie jest niestabilne wtedy lekarz będzie musiał spróbować je usztywnić. Podobnie w przypadku złamania ogona, przy leczeniu ważny jest stopień urazu. Jeśli nie dojdzie do obnażenia ogona ze skóry, leczy się go bez ingerencji chirurgicznej, w innym przypadku może być konieczna amputacja uszkodzonego fragmentu. Myszy mogą też rodzić się ze złamanym ogonem, w tym wypadku jest to cecha dziedziczna.
.

Do opracowania wykorzystałam informacje z książek Agnieszki Radulskiej i Mirosława Gromka "Mysz i szczur w hodowli domowej", Agnieszki Zas "Myszy", V. C. G. Richardson "Choroby małych gryzoni domowych" oraz Jerzego Gundłacha i Andrzeja Sadzikowskiego "Diagnostyka i zwalczanie inwazji pasożytów zwierząt". Zdjęcia chorych myszy możecie zobaczyć na stronie www.mysiaki.republika.pl w dziale "choroby". Drukuj Strone